Yeraltından Notlar

Hakkında

Petersburg'un bir köşesinde, kendi kabuğuna çekilmiş bir adam konuşuyor. Eski bir memur olan bu isimsiz anlatıcı, yıllardır insanlardan uzak, kendi odasında yaşıyor ve bize hem hınçla hem alaycı bir içtenlikle dönüyor. Kitap iki bölümden oluşur: ilkinde anlatıcı düşüncelerini, öfkesini ve kendine yönelttiği acımasız sorgulamaları sıralar; ikincisinde geçmişten bir anıya iner ve insanlarla kurmaya çalıştığı ilişkilerin nasıl tökezlediğini anlatır. Dostoyevski bu kısa romanda akla, çıkara ve ilerlemeye duyulan güveni sorgular; insanın kendi aleyhine davranma isteğini, gurur ile utanç arasındaki gelgitleri, yalnızlığın insanı nasıl yiyip bitirdiğini işler. 1864'te yazılan eser, yazarın sonraki büyük romanlarının fikir dünyasına açılan kapı gibi okunur. Anlatıcının sesi rahatsız edici, bazen komik, çoğu zaman da tanıdık gelir. Bu yüzden kitap yüz yılı aşkın süredir hem edebiyat hem felsefe okurlarının ilgisini çekmeyi sürdürüyor.